و از آن روى خداى - عز و جل - ظرفها و جامها راى وصف نموده كه آن وصف منتهى به مدح مى ( داخل در آن ظرفها ) مىشود و بر ارزشمند و عالى بودن آن دلالت مىكند ، و بتحقيق شاعران روشهايى از سخن را ، در وصف ظرفهاى مى اتخاذ كرده‌اند و در آن روشها ، شتران راهوار فكر راى به كار گرفته و در آن وصف ، هر شعر نيكويى راى سروده‌اند ، با وجود آن بهترين وصفى كه درباره اين حالت ( حالت جامهاى مى ) آورده شده ، تشبيهى است كه در مدح جامها و ظرفها ، و در آن آيه آمده است ؛ زيرا در اين وصف ميان اين جنس ( شيشه ) و آب كه در نهايت شفافى و رقّت است ، مناسبت تحقّق دارد ، چنانچه شاعر عباسى گفته است : [ از بحر متقارب ] 1034 هواء و لكنّه راكد * و ماء و لكنّه غير جار و خداى - جلّ اسمه - در داستان بلقيس گفته است : قِيلَ لَهَا ادْخُلِي الصَّرْحَ فَلَمَّا رَأَتْهُ حَسِبَتْهُ لُجَّةً وَ كَشَفَتْ عَنْ ساقَيْها قالَ إِنَّهُ صَرْحٌ مُمَرَّدٌ مِنْ قَوارِيرَ « 16 » و گفته مىشود كه از آن روز براى سليمان ( ع ) ظرفهاى شيشه‌اى ساختند تا بر نوشيدنيش در آن ظرفها ، بنگرد ، و چيزى ميان او و آن نوشيدنى حاجب نشود ، پس براى وى كاسه‌هاى بزرگ و نازك ساخته شد ، و آن نوع كاسه‌ها بهترين ظرفهاى نوشيدنى است كه در اشعار عرب وصف شده است . عنتره گفته است : [ از بحر كامل ] 1035 و لقد شربت من المدامة بعد ما * ركد الهواجر بالمشوف المعلم 1036 بزجاجة صفراء ذات اسرة * قرنت بازهر فى الشّمال مفدّم « 17 » مقصود شاعر از ابيض « ابريق ابيض » است . و شبرمة بن الطفيل « 18 » در تشبيه كوزه‌ها گفته است : [ از بحر طويل ] 1037 كأنّ اباريق الشّمول عشيّة * اوزّ باعلى الطّفّ عوج الحناجر

--> ( 16 ) - سورة النمل ( 27 ) آيهء 44 . ( 17 ) - ديوان عنترة ، ص 125 و شرح المعلقات السبع ، ص 186 ملاحظه شود . ( 18 ) - شرح ديوان الحماسة ، ج 2 ، ص 703 و ج 3 ، ص 1269 ملاحظه شود .